Ulga rehabilitacyjna
Jeżeli jesteś osobą niepełnosprawną ewentualnie utrzymujesz osobę niepełnosprawną, sprawdź, czy poniesione przez Ciebie wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki powiązane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych uprawniają do ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeżeli tak, to możesz je wziąć pod uwagę przy rozliczaniu PIT.
Pamiętaj!
Każda odliczenie podatkowe to przywilej, z którego będziesz mógł skorzystać tylko wtedy, gdy wypełnisz wszelkie warunki. Urząd skarbowy ma prawo sprawdzić poprawność dokonanych odliczeń.
Objaśnienie najistotniejszych pojęć
Osoba niepełnosprawna pozostająca na utrzymaniu podatnika — to dzieci obce przyjęte na wychowanie, rodzeństwo, dzieci własne, synowe, zięciowie, rodzice współmałżonka, rodzice, współmałżonek, ojczym, dzieci przysposobione, pasierbowie, macocha, jeżeli są osobami niepełnosprawnymi, pozostają na utrzymaniu podatnika, a ich dochody nie przekraczają w roku podatkowym kwoty 9120 zł.
Osoba niepełnosprawna zaliczona do II grupy inwalidzkiej — to osoba, w stosunku do której orzeczono umiarkowany stopień niepełnosprawności albo całkowitą niezdolność do pracy.
Osoba niepełnosprawna zaliczona do I grupy inwalidzkiej — to osoba, w stosunku do której orzeczono całkowitą niezdatność do pracy oraz niemożność samodzielnej egzystencji albo znaczny stopień niepełnosprawności.
Osoba niepełnosprawna — to osoba, która posiada jedno z poniższych:
- decyzję o niepełnosprawności, wydane przez właściwy organ na bazie przepisów obowiązujących do 31 sierpnia 1997 r.
- decyzję przyznającą rentę z tytułu rentę szkoleniową, rentę socjalną, całkowitej lub częściowej niezdatności do pracy
- decyzję o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności
- orzeczenie o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16. roku życia, wydane na podstawie odrębnych przepisów
Wydatki uprawniające do potrąceń
Nie każdy poniesiony koszt dotyczący osoby niepełnosprawnej upoważnia do odliczeń w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Potrąceniu podlegają wyłącznie te wydatki poniesione przez osobę niepełnosprawną lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, które zostały podane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych oraz wydatki na cele rehabilitacyjne.
Koszty uprawniające do potrąceń dzielą się na:
- koszty nielimitowane (odliczeniu podlega cała wydatkowana kwota)
- koszty ograniczane limitami (sumę przysługującego potrącenia kalkuluje się z uwzględnieniem "dolnego" lub "górnego" limitu kwotowego)
Koszty limitowane — należą do nich koszty poniesione na:
- opłacenie przewodników osób niewidomych zaliczonych do II lub I grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa – maksymalna kwota odliczenia w roku podatkowym wynosi 2280 zł
- leki, jeśli lekarz specjalista uzna, że osoba niepełnosprawna powinna używać określone leki czasowo lub stale. W tym przypadku potrąceniu ulegają koszty w wysokości będącej różnicą pomiędzy wydatkami rzeczywiście poniesionymi w danym miesiącu a kwotą 100 zł
- korzystanie z auta osobowego stanowiącego własność lub współwłasność osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną zaliczoną do II lub I grupy inwalidztwa albo dzieci niepełnosprawne, które nie ukończyły 16. roku życia, na potrzeby powiązane z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne - maksymalna kwota potrącenia w roku podatkowym wynosi 2280 zł
- utrzymanie przez osoby niewidome zaliczone do II lub I grupy inwalidztwa psa przewodnika - maksymalna kwota ulgi w roku podatkowym wynosi 2280 zł
Koszty nielimitowane — należą do nich wydatki poniesione na:
- przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
- opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w czasie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa
- zakup pomocy, materiałów, wydawnictw szkoleniowych, odpowiednio do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
- odpłatne przejazdy środkami przewozu publicznego połączone z pobytem:
- w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego, zakładach opiekuńczo-leczniczych, zakładach rehabilitacji leczniczej, pielęgnacyjno-opiekuńczych
- na turnusie rehabilitacyjnym
- na obozach i koloniach dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25-tego roku życia
- kolonie i obozy dla dzieci osób niepełnosprawnych oraz dzieci i młodzieży niepełnosprawnej, które nie skończyły 25-tego roku życia
- odpłatny pobyt na turnusie rehabilitacyjnym
- opłacenie tłumacza języka migowego
- pobyt w zakładzie terapii leczniczej, odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne, zakładach opiekuńczo-leczniczych, zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych, odpłatny pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego
- adaptację i wyposażenie budynków mieszkalnych oraz mieszkań, adekwatnie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
- naprawę i zakup indywidualnego sprzętu, urządzeń, narzędzi technicznych ułatwiających wykonywanie czynności życiowych oraz niezbędnych w rehabilitacji, odpowiednio do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego
- odpłatny, konieczny przewóz na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne:
- osoby niepełnosprawnej - karetką przewozu sanitarnego
- dzieci niepełnosprawnych do lat 16 oraz osoby niepełnosprawnej zaliczonej do II lub I grupy inwalidztwa, również innymi niż karetka środkami przewozu sanitarnego
Pamiętaj!
Omówiony katalog wydatków (zarówno nielimitowanych jak i limitowanych) ma charakter zamknięty. Znaczy to, że odliczeniu podlegają tylko te koszty, jakie zostały w nim podane.
W konsekwencji nie możesz potrącić kosztów połączonych np. z sfinansowaniem wizyty lekarskiej lub dojazdem własnym autem na badania lekarskie.
Odliczeniu nie podlegają także wydatki (choćby wyszczególnione w katalogu), które w pełni zostały opłacone ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, Narodowego Funduszu Zdrowia, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych albo w całości zostały oddane osobie w jakieś formie.
Dokumentowanie kosztów dających prawo do potrąceń
- utrzymaniem psa przewodnika przez osoby niewidome zaliczone do I lub II grupy inwalidztwa
- używaniem auta osobowego w związku z nieodzownym transportem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne osoby niepełnosprawnej zaliczonej do II lub I grupy inwalidztwa albo niepełnosprawnego dziecka, które nie skończyło 16-tego roku życia
- opłaceniem przewodników osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa oraz osób niewidomych zaliczonych do I lub II grupy inwalidztwa
Uwaga!
Brak ustawowego wymogu dokumentowania wysokości uznanych wydatków rachunkiem, fakturą lub innym dokumentem nie pozbawia urzędu skarbowego prawa do zwrócenia się do osoby, która zastosowała odliczenie, o wykazanie, że spełnia wszystkie warunki do zastosowania ulgi oraz że dany nakład pieniężny był przez nią rzeczywiście poniesiony. Organ podatkowy dokonuje tego w toku prowadzonego postępowania podatkowego lub w ramach czynności sprawdzających.
Jeśli skorzystałeś z odliczenia, a po złożeniu PIT-a rocznego zorientujesz się, że nie posiadasz dokumentów potwierdzających prawo do odliczenia, powinieneś jak najszybciej przesłać korektę zeznania podatkowego.
Jaką kwotę możesz odliczyć?
W przypadku wydatków:
- na leki - odliczasz różnicę między wydatkami rzeczywiście poniesionymi w danym miesiącu, a kwotą 100 zł
- ograniczonych "górnym" limitem kwotowym - odliczasz kwotę w rzeczywistości wydatkowaną, nie wyższą niż limit wyznaczony w ustawie
- częściowo opłaconych (dofinansowanych) ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz kosztów zwróconych podatnikowi w jakiejkolwiek postaci - potrącasz różnicę pomiędzy kosztami faktycznie poniesionymi, a sumą sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków) lub zwróconą w jakieś formie
- nielimitowanych - odliczasz kwotę faktycznie poniesioną
Metoda dokonywania potrąceń
Potrącenia masz prawo dokonać:
- od dochodu podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych przy zastosowaniu skali podatkowej
- od przychodu opodatkowanego ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych
Ważne!
Kwota należnej ulgi, w części w której nie znalazła pokrycia w Twoich dochodach (przychodach) w danym roku fiskalnym, nie ulega odliczeniu w następujących latach.
Adekwatnie do rozstrzygnięć ustawy - Ordynacja podatkowa, organ podatkowy, na wniosek podatnika, może, w związku z poniesionymi wydatkami uprawniającymi do ulgi rehabilitacyjnej:
- obniżyć pobór zaliczek na podatek, jeśli podatnik dowiedzie, że zaliczki wyliczone wedle zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby zbyt wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego na dany rok podatkowy
- zwolnić płatnika z obowiązku potrącenia podatku, jeżeli podatnik uprawdopodobni, iż potrącony podatek byłby nazbyt wysoki w stosunku do podatku należnego za rok fiskalny lub inny okres rozliczeniowy
